Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi; yaşam hakkı, adil yargılanma hakkı, ifade özgürlüğü, mülkiyet hakkı, özel hayatın korunması hakkı ve benzeri temel insan haklarının korunmasını amaçlayan uluslararası bir yargı merciidir.

Ankara’da faaliyet gösteren Global Hukuk & Danışmanlık olarak; AİHM bireysel başvuruları, insan hakları ihlali başvuruları ve başvuru süreçlerinin takibi konusunda hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktayız.

AİHM Nedir?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf devletlerin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetleyen uluslararası bir mahkemedir.

Mahkeme, Avrupa Konseyi bünyesinde faaliyet göstermekte olup merkezi Fransa’nın Strasbourg şehrindedir.

Türkiye Cumhuriyeti, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf olup Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin yargı yetkisini kabul etmektedir.

AİHM’ye Kimler Başvurabilir?

AİHS kapsamında korunan temel hak ve özgürlüklerinden birinin ihlal edildiğini iddia eden:

• Gerçek kişiler,
• Şirketler,
• Dernekler,
• Vakıflar,
• Özel hukuk tüzel kişileri

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunabilir.

AİHM’ye Karşı Kimler Hakkında Başvuru Yapılabilir?

AİHM’ye yalnızca Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne taraf devletler aleyhine başvuru yapılabilir.

Bireyler, özel şirketler veya özel kuruluşlar doğrudan AİHM’de davalı olarak gösterilemez.

Başvurunun temelinde, devletin bir müdahalesi, ihmali veya eylemsizliği sonucunda ortaya çıkan bir insan hakları ihlali bulunmalıdır.

İç Hukuk Yollarının Tüketilmesi Şartı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru yapılabilmesi için öncelikle ilgili devletin iç hukuk yollarının tüketilmiş olması gerekir.

Türkiye aleyhine yapılacak başvurularda genel olarak:

• İlk derece mahkemesi,
• İstinaf,
• Temyiz,
• Gerekli durumlarda Anayasa Mahkemesi bireysel başvurusu

gibi iç hukuk yollarının tamamlanmış olması beklenmektedir.

Türkiye bakımından Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından genel olarak “etkili iç hukuk yolu” kabul edilmektedir.

Bu nedenle çoğu durumda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru yapılmadan önce Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Özellikle;

▪️ Adil yargılanma hakkı
▪️ Mülkiyet hakkı
▪️ İfade özgürlüğü
▪️ Makul sürede yargılanma hakkı
▪️ Kişi özgürlüğü ve güvenliği

gibi temel hak ihlallerine ilişkin başvurular öncelikle Anayasa Mahkemesi tarafından incelenebilmektedir.

⚠️ Anayasa Mahkemesi bireysel başvurularında nihai kararın öğrenilmesinden itibaren 30 günlük hak düşürücü süre bulunmaktadır.

Konuya ilişkin detaylı rehber yazımıza aşağıdaki bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz:

👉👉👉👉 Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Rehberi 2026 | Şartlar, Süreler ve Başvuru Süreci – Global Hukuk & Danışmanlık

Ancak bazı istisnai durumlarda iç hukuk yollarının tüketilmesi şartı aranmayabilir.

Bu istisnai durumlara örnek olarak:

• İç hukuk yollarının etkisiz olması,
• Yerleşmiş yargı içtihatlarının bulunması,
• Sözleşmeye aykırı yerleşik idari uygulamalar,
• Engelleyici yasa düzenlemeleri,
• Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması

gösterilebilir.

AİHM Başvuru Süresi

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru süresi, iç hukuk yollarının kesin olarak tüketildiği tarihten itibaren 4 aydır.

Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin geçirilmesi halinde başvuru reddedilecektir.

Bu nedenle AİHM başvuru sürecinin uzman bir avukat aracılığıyla dikkatli şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.

AİHM Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

AİHM başvurularında genel olarak aşağıdaki belgeler gerekmektedir:

• Eksiksiz doldurulmuş başvuru formu, – Başvuru formu için tıklayınız…
• Başvurucunun kimlik ve iletişim bilgileri,
• Varsa vekil bilgileri,
• Olayların ayrıntılı açıklaması,
• İhlal edildiği düşünülen haklara ilişkin açıklamalar,
• İç hukuk yollarının tüketildiğini gösteren bilgiler,
• Mahkeme kararları,
• Delil niteliğindeki belgeler,
• Ek evrak ve başvuruya ilişkin diğer belgeler.

Başvuru Dili

AİHM’nin resmi dilleri İngilizce ve Fransızca’dır.

Ancak ilk başvuru, sözleşmeye taraf devletlerin resmi dillerinde de yapılabilmektedir. Türkiye’den yapılan başvurular Türkçe olarak hazırlanabilir.

Başvurunun kabul edilebilir bulunmasının ardından süreç İngilizce veya Fransızca devam edebilmektedir.

Başvuru Nereye Yapılır?

Başvurular, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüğü’ne posta yoluyla gönderilmektedir.

Adres bilgisi aşağıdaki gibidir:

Le Greffier de la Cour Européenne des Droits de l’Homme
Conseil de l’Europe
F-67075 STRASBOURG CEDEX

Başvuru sonrasında dosya takip numarası gönderilmekte ve süreç bu numara üzerinden takip edilmektedir.

AİHM Başvurusu İçin Avukat Gerekli midir?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne avukatsız başvuru yapılabilmektedir.

Ancak başvurunun usulden reddedilmemesi, başvuru formunun doğru hazırlanması ve hak ihlallerinin hukuki dayanaklarının doğru şekilde ortaya konulabilmesi için alanında uzman bir AİHM avukatı ile sürecin yürütülmesi önemlidir.

Özellikle başvurunun kabul edilebilir bulunmasının ardından avukat ile temsil edilmesi çoğu zaman gerekli hale gelebilmektedir.

Ankara AİHM Avukatı ve Hukuki Destek

Global Hukuk & Danışmanlık olarak;

• Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bireysel başvuruları,
• İnsan hakları ihlali başvuruları,
• Adil yargılanma hakkı ihlalleri,
• Makul sürede yargılanma ihlalleri,
• Mülkiyet hakkı ihlalleri,
• İfade özgürlüğü ihlalleri

başta olmak üzere AİHM süreçlerinde hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktayız.

AİHM başvuru süreçleri hakkında detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

AİHM’ye bireysel başvuru nasıl yapılır?

Başvurular, AİHM resmi başvuru formunun doldurulması ve gerekli belgelerin eklenmesi suretiyle posta yoluyla yapılmaktadır.

AİHM başvuru süresi kaç gündür?

İç hukuk yollarının kesin olarak tüketildiği tarihten itibaren 4 ay içerisinde başvuru yapılmalıdır.

AİHM’ye avukatsız başvuru yapılabilir mi?

Evet. Ancak başvurunun hukuki ve usuli eksiklik nedeniyle reddedilmemesi için avukat desteği alınması önerilmektedir.

AİHM hangi hak ihlallerine bakar?

Yaşam hakkı, adil yargılanma hakkı, ifade özgürlüğü, mülkiyet hakkı, özel hayatın gizliliği ve benzeri temel hak ihlalleri AİHM’nin inceleme alanına girmektedir.

Anayasa Mahkemesi’ne başvurmadan AİHM’ye gidilebilir mi?

Genel kural olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru yapılmadan önce iç hukuk yollarının tüketilmiş olması gerekmektedir.

Türkiye bakımından Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından büyük ölçüde “etkili iç hukuk yolu” olarak kabul edilmektedir.

Bu nedenle çoğu durumda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru yapılmadan önce Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunulması gerekmektedir.

Ancak bazı istisnai durumlarda, iç hukuk yollarının etkisiz olduğu veya başvurudan sonuç alınmasının fiilen mümkün olmadığı iddiaları gündeme gelebilmektedir.

Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru süreci, başvuru şartları ve 30 günlük süre hakkında detaylı bilgiye aşağıdaki rehber yazımızdan ulaşabilirsiniz:

👉👉👉👉 Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Rehberi 2026 | Şartlar, Süreler ve Başvuru Süreci – Global Hukuk & Danışmanlık

AİHM tazminata hükmedebilir mi?

Evet. Mahkeme, ihlal tespiti halinde maddi ve manevi tazminata hükmedebilir.

 

Global Hukuk & Danışmanlık, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne alanında uzman avukat ve danışmanlar aracılığı ile gerekli başvuru ve dava takibini yapmaktadır.

BILGI VE HUKUKI DESTEK ALMAK İÇIN:

E-Mail:bilgi@globalhukukdanismanlik.com

Tel / Whatsapp : +903122130909

Whatsapp Destek İçin Tıklayınız…

www.globalhukukdanismanlik.com

 

——————————————————————————–

SORUMLULUK REDDİ: Bu web sitesinde yer alan materyaller Global Hukuk ve Danışmanlık tarafından hazırlanmış olup sadece bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bilgilerin iletilmesi, bir avukat-müvekkil ilişkisi yaratma amacı taşımaz ve makbuz teşkil etmez. Bu web sitesi ve ilgili yazı yasal konular hakkında bilgi içerir ve uygun yargı alanında yetkili ve nitelikli bir avukatın hukuki tavsiyesinin yerini tutmaz. Global Hukuk ve Danışmanlık, bu sitenin içeriğinden herhangi birine veya tümüne dayanılarak yapılan veya yapılmayan işlemlerle ilgili her türlü sorumluluğu açıkça reddeder.

YASAL UYARI ve TELİF HAKLARI:Bu web sitesinin içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, fotoğraf, belge, vb.) GLOBAL Hukuk & Danışmanlık’ a ait olup, 5846 sayılı Fikri ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikri ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olurlar. Sitede yer alan ve hukuken koruma altında bulunan eserler ancak kişisel bilgi edinme amacıyla kullanılabilir. Ticari kullanım amacı taşımasa dahi, kişisel kullanım ve bilgi edinme amacını aşar nitelikte olan çoğaltma-dağıtma-haber yapma-yayımlama, vb. fiiller hak sahibi olan Avukat Ahmet Bilal DİKDOĞMUŞ tarafından dava ve şikayete muhatap olacaktır.

GLOBAL Hukuk & Danışmanlık’ tan yazılı izin alınmadıkça;

1-) Bu sitede yer alan makale ve yazılar atıf kurallarına uygun olacak biçimde atıf yapılıyor olsa dahi kopyalanamaz. Sitede yer alan bir görsel, fotoğraf, blog, resim, belge, yazı, makalenin bir bölümünün veya tamamen kopyalanmak suretiyle kullanımının suç teşkil ettiği hatırlatılmalıdır.

2-) Sitede yer alan eserlerin bütünü veya bir kısmı ya da sitenin bütünü veya bir kısmı değiştirilerek veya başka bir suretle diğer bir internet sitesinde veya yazılı, basılı evrakta kullanılamaz.

3-) Türk Patent Marka Kurumu’ nda tescilli marka konumunda olan “Global Hukuk” ibaresi ve logosu üçüncü kişiler tarafından kullanılamaz.

GLOBAL Hukuk & Danışmanlık